Sunday, September 10, 2017

అనుకున్నదొకటి - అయినదొకటి

అనుకున్నదొకటి - అయినదొకటి

డా|| చిలకమర్తి దుర్గాప్రసాదరావు


గుండెనిబ్బరం గల వ్యక్తిగా సుబ్బాశాస్త్రికి తన ఊళ్లో మంచి పేరే ఉంది . ఆయనది సముద్రతీరం లోని ఒక కుగ్రామం . ఆయనకు వృత్తి, ప్రవృత్తి రెండూ పౌరోహిత్యమే . అందుకే ఎవరు, ఎప్పుడు, ఎక్కడకు పిలిచినా కాదనరు, ఎవరిని విసుక్కోరు, ఎవరేమిచ్చినా సంతోషంగా పుచ్చుకుంటారు.  ఈయనకసలు బుద్ధిలేదు, ఎవరు ఎప్పుడు ఎక్కడి రమ్మన్నా వెడతాడు, ఏమిచ్చినా పుచ్చుకుంటాడు అని తోటి పురోహితులు హేళన చేస్తున్నా ఆయన తన ధర్మం నిర్వర్తిస్తూనే ఉండేవాడు . ఆయనకు వయస్సు పైబడే కొద్దీ కంటి చూపు మందగి౦చింది. రోజులు గడుస్తున్నాయి. ఒకనాడు సముద్రప్రాంతంలో నివసించే జాలరులలో ఒకాయన తనపిల్ల పెళ్లికి శాస్త్రి గారిచే ముహూర్తం పెట్టి౦చుకున్నాడు . అది అర్ధరాత్రి ముహూర్తం . సాధారణంగా ముహూర్తం పెట్టినవారే పెళ్లి కూడ చేయించాలి . అది రివాజు . అందువల్ల పెళ్లి చేయించవలసిన భాద్యత శాస్త్రిగారి పైనే పడింది . నాకు రాత్రి కన్ను కనిపించదని చెప్పినప్పటికీ వారు ఆయననే రమ్మని పట్టుబట్టారు . ఆయన కూడ ఎందుకో కాదనలేక సరే అన్నారు . అయ్యా ! మీకేమి శ్రమ కలిగించం, బండి పంపిస్తాం, ఆ బండెక్కి సమయానికి వచ్చేయండి అని చెప్పి వెళ్లి పోయారు.  కొన్నాళ్ళు గడిచాక పెళ్లి చేయించవలసిన రోజు రానే వచ్చింది . పెళ్ళివారు ముందుగానే బండి పంపించారు గాని ఆ బండి వాడు దారి తెలియక మరో చోటికి వెళ్ళిపోయాడు . శాస్త్రి గారు బండి కోసం చాల సేపు వేచిచూసి ఎప్పటికి రాకపోయేటప్పడికి ఇంక ఆలశ్యం చేస్తే ముహూర్తం వేళ దాటిపోతుందని కాలి నడకనే బయలుదేరారు . చీకటి పడుతోంది , చూపుకూడ మందగించడం చేత అడుగులో అడుగేసుకుంటు నడిచి వెడుతున్నారు . మధ్యలో స్మశానం కూడ కనిపించింది . ఇదేంటి ఇక్కడ స్మశానం ఎలా వచ్చింది అనుకున్నారు . ఆయన ముందుకు నడుస్తున్నారు . మెల్లగా దట్టమైన  చీకటి వ్యాపించింది . అంతలో నలుగురు వ్యక్తులు ఆయనను కలిసి శాస్తిగారూ! ఇంత రాత్రి వేళ ఎక్కడకు వెడుతున్నారు అని అడిగారు . ఫలానా వాళ్ళ ఇంట్లో పెళ్లికి బాబూ ! అన్నారాయన . శాస్త్రి గారు దారి తప్పిపోయారు అని వాళ్ళల్లో వాళ్ళు అనుకుని అయ్యా! మీరు వెళ్ళవలసిన దారి అటు కాదు ఇటు అని ఆయనను తమ వెంట తీసుకుపోయారు . కళ్యాణమంటపం దగ్గర కుర్చోపెట్టారు . అంతా కోలాహలంగా ఉంది . ముహూర్తం దగ్గరపడింది . పెళ్లి కూతుర్ని తీసుకొచ్చారు. గౌరీపూజ చేయి౦చే  లోపులో పెళ్లికొడుకు కూడ ముచ్చటగా అలంకరించుకుని ముందుకొచ్చాడు .  ఈడు జోడు చూడ ముచ్చటగా ఉంది. పెళ్లిపెద్దలు తగిలీ తగలకుండా , అంటీ  అంటకుండా, ముట్టీముట్ట కుండా  అడిగిన వస్తువులు అందిస్తున్నారు . హంగు ఆర్భాటాలతో , బాజాభజంత్రీలతో పెళ్లి అట్టహాసంగా జరిగిపోయింది . పెళ్ళివారు పండ్లు , శాలువా ఇచ్చి  సత్కరించారు . బియ్యం, చిల్లరిడబ్బులు కూడ చాల బాగానే ముట్టచెప్పారు . వాళ్లు చేసిన  సత్కారానికి, ఇచ్చిన సంభావనలకు ఉక్కిరిబిక్కిరయ్యారు శాస్త్రి గారు .  వచ్చిన పెళ్ళివారు ఎవరి చోటికి వాళ్ళు వెళ్లి పోతున్నారు. సుబ్బాశాస్త్రి గారు కూడ ఇంటికి బయలుదేరడానికి సిద్ధం అయ్యారు .  కాని పెళ్లిపెద్దల్లో ఒకాయన శాస్త్రి గారూ! ఇంతరాత్రి వేళ ఎక్కడికి వెడతారు . రేపు వెడిదిరిగాని, ఈ రాత్రికి ఇక్కడే పడుక్కో౦ డి , మీకేమి లోటు చెయ్యం లెండి అన్నాడు  . శాస్త్రి గారికి కూడ ఆ పూట అక్కడ పడుక్కోవడమే మంచిదని పించింది. సరే అన్నారు . వాళ్ళు ఒక మంచం , తలగడ , కప్పుకోడానికి దుప్పట్లు ఇచ్చారు.  ఆయన అప్పటికే అలిసి పోయి ఉన్నారేమో ఆదమరచి నిద్ర పోయారు . ప్రొద్దుటే సూర్యకిరణాలు కళ్ళల్లో గుచ్చుకోవడం వల్ల మెలుకువొచ్చి లేచారు . పెళ్లి మడపం లేదు . అటు ఇటు అంతా కలయ చూశారు . కనుచూపు మేరలో ఎవరూ కనిపించడం  లేదు. మంచం కేసి చూసి ఉలిక్కి పడ్డారు  . అది మంచం కాదు , శవాలు మోసుకొచ్చే పాడే . దుప్పట్లు చూశారు అవి శవాల మీద కప్పే గుడ్డలు . బియ్యమ్మూట విప్పేరు .  అదంతా  ఇసుక . చిల్లరి మూట విప్పేరు అవన్నీ కుండ పెంకులు . అరిటిపళ్ళ సంచి తీసి చూశారు, అవన్నీ ఎముకలే . రాత్రి సువాసనతో ఇంపుగా ఉన్న ఆ పళ్లే ఇప్పుడు కుళ్ళు కంపుకొడుతున్నాయి. ఛీ ఛీ అని విసిరేశారు. ఒళ్ళంతా ముచ్చెమటలు పట్టేయి . ఆంజనేయ దండకం వల్లె వేసుకుంటూ  వెనక్కి చూడకుండా పరుగు పరుగున ఇంటికి చేరుకున్నారు . వట్టి చేతులతో వచ్చిన భర్తను చూసి ఏమండీ ! వాళ్లేం ఇవ్వలేదా  లేక మీరు మొయ్యలేరని బండి మీద పంపిస్తున్నారా  అని అడిగింది ఆ ఇల్లాలు . నీ అమ్మ కడుపు బంగారం గాను ప్రాణాలతో బయటపడ్డాను సంతోషించు అని ఆ రాత్రి  వధూవరుగాను , పెళ్లివారిగాను కొరివిదెయ్యాలు తనతో ఆడిన బాగోతాన్ని వివరించారు . అదంతా విని ఆమె నిలువెల్లా వణికి పోయింది . పోనీ లెండి , జరిగిందేదో జరిగింది . మీ మంచితనమే మిమ్మల్ని కాపాడింది అదే పదివేలు  అంది .  ఆమరునాడు  అసలు పెళ్లి పెద్దలొచ్చి పెళ్లి చేయించడానికి రానందుకు పంతులు గారిని నిలదీశారు . ఆయన చెప్పిందంతా విని విస్తుపోయారు .

    

Saturday, September 2, 2017

ఎంగిలి

ఎంగిలి
డాక్టర్ . చిలకమర్తి దుర్గాప్రసాద రావు

              సుబ్బారావుకి ఎన్నినియమనిష్ఠలున్నాయో, అంతకు మించిన చాదస్తం కూడ ఉంది .

ఎప్పుడు భార్యకంటే ముందుగానే భోజనం చేస్తాడు . ఒకసారి ఎందుకో  భార్యతో కలిసి భోజనానికి కూర్చున్నాడు . మంచినీళ్ళు త్రాగి గ్లాసు క్రి౦ద పెట్టబోతూ గ్లాసుకేసి చూశాడు . అందులో అన్నం మెతుకు కనిపించేసరికి గతుక్కుమన్నాడు .  తీరా చూస్తే అది వాళ్ళావిడ త్రాగిన గ్లాసు . ఎంగిలి గ్లాసుతో నీళ్ళు త్రాగినందుకు ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలి . మన భారతీయ సంస్కృతిలో ఎంగిలి తినడంగాని , ఇతరులకు పెట్టడంగాని మహాపాపం. అందుకు  ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలి .  ఏమిటా ప్రాయశ్చిత్తం  అని గ్రంథాలన్నీ తిరగేశాడు. ఒక పుస్తకంలో ఎంగిలి తిన్నపాపం కాశీని సందర్శిస్తే పోతుందని వ్రాసి ఉంది . ఇక చేసేదేముంది. కాశికి బయలుదేరడానికి సిద్ధం అయ్యాడు . పూర్వం కాశికి వెళ్ళడం కాటికి వెళ్ళడంతో సమానమనేవారు . ఎందుకంటే  కాశీకి బయలుదేరిన వాడు అక్కడకు ఎప్పుడు వెడతాడో తెలియదు. వెళ్ళినవాడు తిరిగి ఇంటికి చేరతాడో చేరడో తెలీదు. ఒకవేళ చేరితే  ఎప్పుడు చేరతాడో  ఏ స్థితిలో చేరతాడో  ఎవరికీ తెలీదు. కాని మన సుబ్బారావు అవన్నీ ఆలోచించకుండా ధైర్యంగా  కాలినడకనే  బయలుదేరాడు .   మధ్యాహ్నసమయానికి ఒక ప్రాంతం చేరుకున్నాడు . కడుపులో ఎలుకలు పరుగెడుతున్నాయి . భోజనం కోసం ఒక ఇంటిలో దూరాడు . ఆ ఇంటి ఇల్లాలు సుబ్బారావుకి మంచి విందుభోజనం పెట్టింది . అమ్మా! భోజనం చాల బాగుంది . సేమ్యా పాయసం చెప్పలేనంత రుచిగా ఉంది . మీకు నా కృతజ్ఞతలు అంటూ అన్నదాత్రీ సుఖీ భవ అని ఆశీర్వదించాడు . ఆమె సంతోషంతో  తిన్నవాడా ఖుషీ భవ  అంటూ నాయనా ! నేను బయటకు వెళ్ళగా చూసి ఒక కుక్క ఇంట్లో దూరి పాయసంపై ఉన్న పాలతొరక తెట్టు  నాకేసింది. లేకపోతే ఇంకా రుచిగా ఉండేది బాబూ! అంది . అదివిని గతుక్కుమన్నాడు సుబ్బారావు . కాని ఏమీ మాట్లాడలేక అక్కడనుంచి ముందుకు నడిచాడు . నడవగా నడవగా కొంత సేపటికి చీకటి పడింది . రాత్రి భోజనానికి సమయం ఆసన్నమై౦ది. ఆకలితో కడుపు నకనకలాడుతో౦ది. ఒక సత్రం చేరుకున్నాడు . ఆ సత్రం యజమాని తనని పిలిచి ఆదరంగా భోజనం పెట్టాడు . తాంబూలం వేసుకోడానికి తమలపాకులు, పోకచెక్క , సున్నం అందించాడు . సుబ్బారావు అంతులేని ఆనందంతో ఆకులకి సున్నం రాసి పోక దట్టించి నోట్లో పెట్టుకుని నమలసాగాడు . ఎంత నమిలినా పోక నలగడం లేదు . అతని అవస్థను గమనించిన ఆ సత్రం యజమాని నాయనా! ఆ పోకను ఇప్పటికే సుమారు పదిమంది నోట్లో పెట్టుకుని నలగ్గొట్టడానికి ప్రయత్నించారు , ఎవరివల్ల కాలేదు అన్నాడు అసహనంగా . సుబ్బారావుకి మతిపోయినంత పనైంది. ఇంత దారుణ౦గా వ్రతభంగమైనందుకు లోలోపల చింతిస్తూ ముందుకు పొతే ఇంకా ఎన్నెన్ని ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాలో అని భయపడుతూ ఇంటికి తిరుగుముఖం పట్టాడు .

షడ్విధం స్నేహలక్షణం

Friendship is of six characteristics
షడ్విధం స్నేహలక్షణం
డాక్టర్ . చిలకమర్తి దుర్గాప్రసాదరావు

ఈ సమాజంలో కొంతమంది స్నేహానికే విలువిస్తారు, స్నేహితులనే నమ్ముతారు బంధువులను నమ్మరు. మరికొంతమంది  బంధుత్వానికే విలువిస్తారు, వారినే నమ్ముతారు, స్నేహితుల్ని అంతగా పట్టించుకోరు . సాధారణంగా బంధుత్వం కంటే స్నేహానికే విలువిచ్చేవారు సమాజంలో ఎక్కువగా కనిపిస్తారు. ఎందుకంటే స్నేహం స్వంత సెలక్షను. మనం మనకిష్టమైన వాళ్లనే  స్నేహితులుగా ఎన్నుకుంటాం కాబట్టి వారు ఎటువంటివారైనా మనకు నచ్చుతారు . అందుకే ముత్యాలొక చోటికి నత్తగుల్లలొక చోటికి చేరతాయని పెద్దలు చెబుతూ ఉంటారు . ఇక  బంధుత్వం భగవంతుని బలవంతపు సెలక్షను . మన ఇష్టానిష్టాలతో పనిలేదు . వారు మంచివారైతే చేరదీస్తాం. చెడ్డవారైతే దూరంగా ఉంచుతాం . ఇక మిత్రులు మన సెలక్షను కాబట్టి ఈ క్రింది లక్షణాలున్న వారిని సెలెక్ట్ చేసుకోవాలి . మన పెద్దలు మంచి స్నేహానికి ఆరు లక్షణాలు చెప్పారు.
దదాతి ప్రతిగృహ్ణాతి గుహ్యమాఖ్యాతి పృచ్ఛతి
భుంక్తే భోజయతే చైవ షడ్విధం స్నేహలక్షణం (హితోపదేశం ) 
కొంతమంది చూడండి. అందరికి ఏవేవో ఇస్తూ ఉంటారు కాని ఎవరేమిచ్చినా పుచ్చుకోరు . మరికొ౦తమంది ఎప్పుడూ ఏదో ఒకటి  పుచ్చుకోవడమేగాని ఎవరికీ , ఎప్పుడు , ఏదీ ఇవ్వరు . మేమొస్తే మాకేం ఇస్తారు , మీరొస్తే మాకేం తెస్తారు అనే మంత్రాన్నే వల్లిస్తూ ఉంటారు . కొంతమంది వాళ్ళ ఇబ్బందులు చెబుతూ ఉ౦టారే గాని మన సంగతులు పట్టించుకోరు . కొంతమంది మన రహస్యాలు, మన సంగతులు అడుగుతారే గాని వాళ్ళ విషయాలు మనకి చెప్పరు, చాల గోప్యంగా ఉంచుతారు . కొంతమంది  ఇతరులు  పెట్టినవి తింటారే గాని వారికి  ఏమి పెట్టరు . ఎంగిలిచేత్తో కాకిని తోలితే దానికి ఒక మెతుకు ఎక్కడ అందుతుందో అని ఎంగిలి చెయ్యి కూడ విదపరు. కొంతమంది అందరికి అన్ని తినిపిస్తో ఉంటారు గాని ఎవరేమిచ్చి తినమన్నా తినరు .    ఇటువంటి స్నేహం ఆదర్శవంతమైన స్నేహం అనిపించుకోదు . ఎవరిమధ్య స్నేహం ఇవ్వడం , తీసుకోవడం , రహస్యాలు చెప్పడం , తెలుసుకోవడం , ఆహారం తినడం , తినిపించడమనే ఆరు అంశాలతో ఎల్లప్పుడూ నడుస్తుందో అది ఆదర్శవంతమైన స్నేహం అనిపించుకుంటుంది . అసలు సిసలైన స్నేహంలో ఆత్మాధిక్యానికి గాని  (superiority) ఆత్మన్యూనతాభావానికి (inferiority) కి గాని  ఎటువంటి తావు లేదు . అలా ఉన్నప్పుడే స్నేహం పదికాలాలపాటు నిలుస్తుంది , పదిమందికి ఆదర్శప్రాయం అవుతుంది . అటువంటి ఆదర్శవంతమైన స్నేహాన్ని ఆహ్వానిద్దాం , ప్రోత్సహిద్దాం . మహాభారతంలోని ద్రోణ-ద్రుపదుల స్నేహం అధమస్నేహానికి ; భాగవతంలోని కృష్ణ కుచేలుర మధ్య గల స్నేహం ఉత్తమస్నేహానికి ఉదాహరణలుగా చరిత్రప్రసిద్ధి పొందాయి. అధమస్నేహానికి దుష్ఫలితాన్ని ద్రోణద్రుపదులు; ఉత్తమస్నేహానికి సత్ఫలితాన్ని కృష్ణకుచేలురు అనుభవించడం మనకు తెలుసు .  మంచి స్నేహితుణ్ణి ఎంచుకుందాం మంచిస్నేహం పంచుకుందాం .
              Good friends are rare. Keep them with care.       


Tuesday, August 29, 2017

The Yoga Sutras of Patanjali- 5,6 &7

     The Yoga Sutras of Patanjali- 5,6 &7
(పతంజలి యోగసూత్రములు)

Dr. Chilakamarthi Durgaprasada Rao

5. वृत्तय: पञ्चतय्य: क्लिष्टा: अक्लिष्टा:
There are five kinds of mental modifications of which some are painful while the others are painless                  
సూ.5. వృత్తయః పంచతయ్యః క్లిష్టా: అక్లిష్టాః .
వృత్తయః = చిత్తవృత్తులు, పంచతయ్యః =  ఐదు విధములు , (ఆవృత్తులు) క్లిష్టాః =  క్లిష్టములనియు, అక్లిష్టాః = అక్లిష్టములని (రెండు విధాలు)  క్లిష్ట వృత్తులు కర్మవాసనకు క్షేత్రీభూతమై, అనేక విధాలుగా మనల్ని పరిగెత్తిస్తూ మనకు   దుఃఖ౦ కలిగిస్తాయి . అవిగాక మరికొన్ని వృత్తులున్నాయి . అవి  నేను వేఱు ప్రపంచ౦ నా మనస్సును విక్షిప్త౦ చేస్తోంది అని జీవునకు వివేకాన్ని కలిగిస్తాయి . అవి  అక్లిష్టవృత్తులు . పురి శేతే ఇతి పురుషః  అనే వ్యుత్పత్తిని బట్టి  దేహమందు, దాగియున్న సాక్షీ భూతమైన , దృగ్రూపమైనది  చైతన్య౦ .  అగ్నిని పొగవలె, మనస్సు ఈ విశుద్ధ చైతన్యాన్ని  గప్పివేసి   ప్రపంచవస్తు భోగమందు ప్రవర్తింపచేస్తుంది. భోగాలాలసమైన మనస్సు జీవుని జననమరణ రూపమైన సంసారచక్రమందు పరిభ్రమింపజేస్తుంది .
I.6. प्रमाणविपर्ययविकल्पनिद्रा स्मृतय:
  6.  ప్రమాణ, విపర్యయ, వికల్ప, నిద్రా, స్మృతయ:
అవి  అంటే  చిత్తవృత్తులు , ప్రమాణం , విపర్యయం , వికల్పం , నిద్ర , స్మృతి అని ఐదు విధాలు . అవెలా ఉంటాయో వరుసగా తెలుసుకుందాం . ముందుగా ప్రమాణాల గురించి తెలుసుకుందాం .
7. प्रत्यक्षानुमानागमा : प्रमाणानि
సూ.7.ప్రత్యక్షానుమానాగమాః ప్రమాణాని
ప్రమాణాని = ప్రమాణములు; ప్రత్యక్షానుమానాగమాః = ప్రత్యక్ష౦ , అనుమాన౦ , ఆగమ౦ (శబ్ద౦) అని మూడు విధాలు .                   
 తా. జ్ఞానo పొందడానికి కొన్ని సాధనాలున్నాయి. వాటిని ప్రమాణాలు అంటారు. వాటిలో మొదటిది ప్రత్యక్షప్రమాణం.  అక్షములనగా ఇంద్రియాలు . ఇంద్రియాల వల్ల పుట్టిన జ్ఞానాన్ని  ప్రత్యక్షo అంటాం  . రెండోది అనుమానం . అనుమానమంటే  హేతువాద౦ చేత తెలిసేది . పర్వతో వహ్నిమాన్ ధూమవత్వాత్ అనగా పర్వతమందు నిప్పుఉండియుండవలె ; ఎందుకంటే  పొగ ఉంది కాబట్టి అనే హేతువాద౦  అనుమానo . ఇక   ఆగమమమంటే  శబ్దప్రమాణ౦. ఆప్తవాక్యం శబ్ద: .ఆప్తుడు చెప్పిన మాట గాని, వేదవాక్య గాని శబ్దప్రమాణ౦ అవుతుంది . విశ్వసింపదగినవాడు ఆప్తుడు. అతని వాక్య౦ మనం నమ్మాలి . వేదవాఙ్మయ౦ ఆప్తుని కంటే ఎక్కువది గావున వేదవాక్యo ఆగమ (శబ్ద )ప్రమాణo . సంఖ్య , యోగ దర్శనాలు ఈ ప్రమాణాలనే నమ్ముతాయి .
 ప్ర త్యక్ష ప్రమాణమంటే జ్ఞానేంద్రియాలకు వస్తువులతో సంయోగంద్వారా  కలిగే జ్ఞానం . ఈ  జ్ఞానేంద్రియాలు కన్ను , ముక్కు , చెవి , నాలుక , చర్మం  అని ఐదు . ఈ  వస్త్రం తెల్లగా ఉంది అని కన్ను వల్ల ; ఈ పుష్పం మంచివాసనతో ఉంది  అని ముక్కు వల్ల; ఈ సంగీతం వినసొంపుగా ఉంది అని చెవి వల్ల ఈ పండు చాల రుచిగా ఉంది అని నాలుక వల్ల ఈ గాలి చల్లగా ఉంది అని చర్మం వల్ల మనం తెలుసుకుంటాం . ఇక్కడ ఇంద్రియాలకు ఆయా విషయాలతో ఏర్పడిన సంయోగం వల్ల జ్ఞానం కలిగింది . ఈ  ప్రత్యక్షజ్ఞానం నిర్దుష్టమే అయినా దానికి కొన్ని పరిమితులు (limitations) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు:
 1.  అతిదగ్గరగా ఉన్న మన కంటిరెప్పలు మనకు కనిపించవు.
 2. అతిదూరంగా ఎక్కడో ఎగురుతున్న పక్షి మనకు కనిపించదు.
౩. కన్ను పోతే మనకు  ఏమి కనిపించదు.
4. మనస్సు వేరే వస్తువుపై లగ్నమైనా  , స్థిరంగా లేకపోయినా  ఏమి కనిపించదు.
5. అతిచిన్నవైన అణువులు , పరమాణువులు మనకు కనిపించవు.
6. మనకు మనింటి గోడవతల ఉన్న వస్తువు కనిపించదు.
7. సూర్యుని వెలుగు ముందు నక్షత్రాలు కనిపించవు.
8. పెద్ద మినుగుల రాశిలో ఒక బెడ్డ కనిపించదు.
ప్రత్యక్ష ప్రమాణానికి ఇన్ని లోపాలున్నాయి . అంతే కాకుండ ప్రత్యక్షంగా కనిపిoచేవన్నీ  నిజం కావు. ప్రక్క రైలు బండి కదులుతుంటే మన రైలుబండి కదులుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. అలాగే చంద్రుడు మనకు చూడడానికి చాల చిన్నగా కన్పిస్తాడు. ఇవన్ని నిజాలు కావు. అంతే కాకుండా ప్రత్యక్ష ప్రమాణం
ఈశ్వరుని ఉనికిని ఋజువు చెయ్యలేదు . ఎందుకంటే ఆయన ఇంద్రియాలకు కనిపించడు. అందువల్ల మరో ప్రమాణాన్ని ఆశ్రయించక తప్పదు . అది అనుమాన ప్రమాణం . ఉదాహరణకు  కొంతమంది ఇలా    ఆలోచిస్తూ ఉంటారు . పర్వతం  మీద అగ్ని ఉంది.    పొగ కనిపిస్తోంది కాబట్టి . (ఇక్కడ పర్వతం పక్షం .అగ్ని సాధ్యం . పొగ హేతువు).  ఎక్కడెక్కడ పొగ ఉoటుoదో అక్కడక్కడ నిప్పు ఉంటుంది . ఉదాహరణ వంటిల్లు . పర్వతం మీద పొగ కనిపిస్తోoది కాబట్టి అక్కడ నిప్పు ఉంది  అని తార్కికులు నిప్పు చూడకుండానే బుద్ధిబలంతో పొగను బట్టి నిప్పుయొక్క ఉనికిని  ఊహిస్తారు. ఈ ప్రమాణంతో ఈశ్వరుణ్ణి సాధించొచ్చు . ఎలాగో చూద్దాం .
ఒక వస్తువు ఉందంటే ఆ వస్తువు చేసిన వాడొకడుండి తీరాలి . అలాగే ఈ ప్రపంచం కనిపిస్తో౦ది కాబట్టి ఈ ప్రపంచాన్ని సృష్టిచేసిన వాడొకడుండి తీరాలి , ఆయనే
ఈశ్వరుడు . ఈ విధంగా అనుమానప్రమాణం ఈశ్వరుణ్ణి నిరూపిస్తు౦ది కాని అందులో కూడ మరొక్క పెద్ద చిక్కు ఉంది . సరే! ఈ ప్రపంచాన్ని సృష్టిచేసిన వాడు ఈశ్వరుడు , మరి ఆయన్నెవరు సృష్టించారు? దానికి సమాధానం x అనుకొండి  . ఆ x ను ఎవరు సృష్టించారు? దానికి సమాధానం y అనుకొండి ; ఇక ఆ y ని ఎవరు  సృష్టించారు? z అని ఇలా ప్రశ్నించుకు౦టు పొతే అంతు చిక్కదు . దీన్నే అనవస్థ ( ad infinitum ) అని అంటారు . అప్రామాణిక అనంత పదార్థ కల్పనాయా:  విశ్రాంత్యభావో అనవస్థా అని శాస్త్రకారులు .    అందువల్ల ఆగమప్రామాణ్యాన్ని అంగీకరించాలి .  కాని ఈ పై మూడు ప్రమాణముల వలన  పుట్టిన జ్ఞాన౦ మన బాహ్యదృష్టికి న్యాయమైన జ్ఞాన౦గా కన్పడినా అది  యోగశాస్త్ర౦ ప్రకారం ఈ జ్ఞాన౦ చిత్తవ్యాపారమువలన బుట్టి౦ది కాబట్టి  దీన్ని కూడ నిరోధించాలి . అంటే  చిత్తాన్ని అన్నివిధాల  దృశ్యములనుండి మరల్చాలని సారాంశం .

(To be continued)

Friday, August 18, 2017

63 vs 36

63 vs 36

డాక్టర్ . చిలకమర్తి దుర్గాప్రసాద రావు

నా మిత్రుడొకసారి  నన్ను తన పెళ్లికి ఆహ్వానించి పెళ్లైన తరువాత నన్ను దగ్గరకు పిలిచి   ఏరా! మమ్మల్ని ఆశీర్వదిస్తూ ఏమైనా నాలుగు మాటలు చెప్పమని అడిగాడు . దానికి నేను నాలుగు మాటలు చెప్పలేను గాని నాలుగు చరణాలు గల ఒక పద్యం చెబుతానని అప్పటికప్పుడు ఈ పద్యం వ్రాసి ఇచ్చాను . ఆ పద్యమే ఈ పద్యం.

అరమరిక లేక మీరలు
నరువది మూడై చెలంగు డానందముగన్
ధరలో ముప్పదియార్వలె
పరగకుడీ విరసమైన భావముతోడన్ 

మీరు ఎటువంటి సంకోచం , భేదభావం లేకుండా 63 వలే ఉండండి.
ఎట్టి పరిస్థితులలోను విరసంతో 36 వలే ఉండ వద్దు అని ఆ పద్యం తాత్పర్యం .

అరవైమూడులో ఉన్న అంకెలు రెండు . మొదటిది ఆఱు రెండోది మూడు . అవి  ఎప్పుడు ఒకదాన్నొకటి చూసుకుంటూ ప్రేమగా ఉంటాయి . ఇంటి ఇల్లాలు కూడ ఆఱులో సగభాగమైన  మూడు వలె  కుటు౦బయజమానికి  అర్థాంగిగా ప్రవర్తిస్తూ ఆయన గౌరవం కాపాడుతూ తన గౌరవం కాపాడుకుంటు ఉంటే కుటుంబం మూడు పువ్వులు ఆరు కాయలుగా దినదినాభి వృద్ధిచెందుతూ ఉంటుంది . ఇక ముప్పై ఆరు (36) చూడండి. అందులో మూడు ఆరును తోసేసి ఆస్థానాన్ని ఆక్రమిస్తే ఒక్కసారి సరసం విరసంగా మారిపోతుంది . అంతే ఆరెండు  ఎడ మొగం పెడ మొగం అయినట్లే వీరిద్దరూ కూడ . ఇక అరవైమూడు కున్న ఆధిక్యం ముప్పై ఆరుకు లేదు . కారణం మూడు ఆరును గౌరవించడమే . ఇక ముప్పైఆఱులో తమతమ స్థానాలు తప్పడమే అని వేరుగా చెప్పనక్కరలేదు .  ఇతరులను గౌరవించడం మనల్ని గౌరవి౦చు కోవడమే , మన గౌరవం తరగదు ,పెరుగుతుంది . అందుచేత అరవై మూడు ముద్దు , ముప్పైఆఱు వద్దు . 

Thursday, August 17, 2017

Srimadbhaagavatam in a single stanza

Srimadbhaagavatam in a single stanza

आदौ देवकिदेविगर्भजननं, गोपीगृहे वर्धनं,
मायापूतनजीवितापहरणं, गोवर्धनोद्धारणम् |
कंसच्छेदनकौरवादिहननं, कुन्तीसुतापालनं,
ह्येतद्भागवतं पुराणकथितं श्रीकृष्णलीलामृतम् ||

         Lord Krishna’s birth  in the womb of Devaki, his brought up in gokula (house of cowherd) , killing of Putana, a dreadful asura woman , lifting of Govardhana mountain to save gopas , slaining  of Kamsa , destruction of Kauravas and protection of Pandavas (by Lord Krishna) are the main events depicted in   Srimadbhagavatam.

ఆదౌ దేవకిదేవి గర్భజననం, గోపీగృహే వర్ధనం,
మాయాపూతన జీవితాపహరణం,  గోవర్ధనోద్ధారణం,
కంసచ్ఛేదన కౌరవాదిహననం, కు౦తీసుతాపాలనం
హ్యేతద్భాగవతం పురాణకథితం శ్రీకృష్ణలీలామృతం.  

శ్రీకృష్ణుడు దేవకీదేవి గర్భంలో జన్మించడం , గోపాలుర ఇంటిలో పెరగడం , మాయావినియగు పూతనను చంపడం, గోవర్ధనపర్వతాన్ని ఎత్తడం , కంసుని సంహరించడం , కౌరవులను చంపి కుంతీపుత్రులైన పాండవులను రక్షించడమనే అమృతప్రాయమైన ఆ (కృష్ణ) లీలావిశేషాలు ఈ భాగవతంలో చెప్పబడినవి.    


The Mahabharata in one stanza

The Mahabharata in one stanza
आदौ पाण्डवधार्तराष्ट्रजननं लाक्षागृहे दाहनं
द्यूतश्रीहरणं वने विहरणं मत्स्यालये वर्तनम् ||
लीलागोग्रहणं रणे विहरणं  संधिक्रियाजृम्भणं
भीष्मद्रोणसुयोधनादिमथनं ह्येतन्महाभारतम्  ||

The birth of the sons of Panduraja and Dhrutaraashtra (Pndavas and Kauravas) in the beginning  , attempt to burn the Pandavas in the  house of  Lac , grabbing the wealth of Pandavas by foul play of dice, the exile of the sons of Pandu , their life in the court of  Virata, participation in war for  protecting the  cows of Virata, Krishna’s attempt for reconciliation (sandhi) as a peace maker and finally the destruction of Bhishma, Drona , Duryadhana and his brothers in the war are the main events of the Mahabharata. 

ఆదౌ పాండవ ధార్తరాష్ట్ర జననం , లాక్షాగృహే దాహనం ,
ద్యూతశ్రీ హరణం , వనే విహరణం , మత్స్యాలయే వర్తనం
లీలా గోగ్రహణం రణే విహరణం సంధిక్రియాజ్రుంభణం,
భీష్మ ద్రోణ సుయోధనాది మథనం హ్యేతన్మహాభారతం

ముందుగా పాండురాజునకు, ధృతరాష్ట్రునకు సంతానం కలగడం , లక్క ఇల్లు తగులబెట్టించడం , మాయజూదంలో పాండవుల సంపదలను హరించడం , పాండవుల వనవాసం, ఆపై వారు  విరాటుని కొలువులో తలదాచుకోవడం , పాండవులు విరాటుని గోవులను రక్షించడానికి యుద్ధం చెయ్యడం , శ్రీ కృష్ణుడు కురుపాండవుల మధ్య సంధి కూర్చ డానికి ప్రయత్నం చెయ్యడం , (సంధి విఫలం కావడంతో)  చివరకు యుద్ధంలో భీష్మ, ద్రోణ, సుయోధనాదులను మట్టుపెట్టడం మొదలైనవి మహాభారతంలోని ప్రథానఘట్టాలు